Themabijeenkomst pensioenen actueler dan ooit

Zelden ging een D66-themabijeenkomst over een actueler onderwerp dan die van 14 oktober 2009 over pensioenen. Toen we begin dit jaar als onderwerp Toekomst Nederlandse Pensioenstelsel uitkozen, konden we niet vermoeden dat juist deze week de ontknoping zou plaatsvinden van de AOW-herziening. Voor veel mensen is de discussie in de media lastig te volgen. De themabijeenkomst was bedoeld om inzicht te geven in de problematiek van financiering en besluitvorming. Daarbij kwam uiteraard ook de typische D66-kijk aan de orde.

De aftrap voor de discussie werd gegeven door twee inleiders die elk een aspect belichtten. Thijs Jansen (onafhankelijk pensioendeskundige en voorzitter van een bedrijfspensioenfonds) behandelde de opbouw en financiering van het stelsel. Vivien van Geen (voormalig D66-kamerlid en indiener van het wetsvoorstel voor medezeggenschap in pensioenfondsen) ging in op de besluitvorming en de medezeggenschap.

Thijs Janssen deed een geslaagde poging om uit te leggen hoe het stelsel in elkaar zit. Dat kent drie pijlers, waarvan de AOW de eerste is, die door de staat wordt betaald. Maar wijzigingen daar hebben ook consequenties voor de tweede pijler, het werknemerspensioen, dat door werkgevers en werknemers samen wordt betaald. De derde pijler, levensverzekering, biedt een fiscaal aftrekbare aanvulling voor wie dat wil.

Door de vergrijzing en de economische crisis is de betaalbaarheid van het stelsel in gevaar gekomen. Er zijn diverse oplossingen, waarvan het verhogen van de pensioenleeftijd nu alle aandacht krijgt. Maar er zijn per pijler andere varianten, zoals bij de AOW de fiscalisering of het verlagen van de uitkeringen. Bij werknemerspensioenen zijn behalve door verhoging van de leeftijd besparingen mogelijk door minder opbouw, aftopping, minder belastingaftrek. De derde pijler is om allerlei redenen nog ingewikkelder, door fiscale grenzen, koopsompolissen en provisieperikelen (die deze week de voorpagina's halen met het omvallen van de DSB-bank).

Alle oplossingen doen pijn, daarom is van belang hoe de besluitvorming verloopt, niet alleen in de politiek maar ook in de fondsbesturen. Daarop ging Vivien van Geen in. Zij maakte duidelijk dat belangen van werknemers en gepensioneerden verschillen als het gaat om premiehoogte, indexatie en beleggingsbeleid. In de besturen maken echter werkgevers en werknemers de dienst uit, de gepensioneerden zitten niet aan tafel. Al vanaf haar oprichting maakt D66 zich sterk voor gelijke rechten. D66-er Erwin Nypels heeft daarvoor al in 1968 plannen bedacht, die door de sociale partners echter steeds zijn afgehouden. Met name de vakbonden claimen dat zij alle werknemers vertegenwoordigen, ook de gepensioneerden. Die pretentie is echter niet waar te maken wegens de geringe organisatiegraad bij de huidige werknemers en het belangenverschil met vroegere werknemers. In 2002 heeft D66 een wetsontwerp ingediend om medezeggenschap voor gepensioneerden wettelijk te regelen. Bij de behandeling van een aangepast wetsontwerp (mede ingediend door de VVD) in september jl. is een motie aangenomen om in november knopen door te hakken. Het is afwachten wat daaruit komt.

Veel mensen weten weinig over hun eigen pensioen. Vandaar dat D66 zich ook altijd heeft ingezet voor transparantie. Dat is niet alleen een recht maar ook een hulpmiddel om zelf je belangen te behartigen. Oud D66-kamerlid Francine Giskes is voorzitter van een commissie die werkt aan een Pensioenregister waarin iedereen online zijn gegevens kans raadplegen.

Gewapend met hun nieuwe kennis gingen de aanwezigen met elkaar en de inleiders in discussie. Daarbij bleek al gauw dat het laatste woord over bezuinigingen en wie daarvoor opdraait ook in Oegstgeest nog niet is gezegd. Afdelingsvoorzitter Matt Poelmans kon dan ook afsluiten met de constatering dat deze themabijeenkomst duidelijk in een behoefte voorzag. Andere D66-afdelingen zouden hier ook veel aan kunnen hebben. Hij dankte Vivien van Geen en Thijs Jansen voor hun “snelcursus pensioenen”. De aanwezigen keerden huiswaarts met het aangename gevoel dat zij de lopende maatschappelijke discussie wat beter begrijpen.

Deel via: